Spitsbergen (Svalbard) is een eilandengroep, zo’n 565 km ten noorden van Noorwegen. De eilanden zijn eind 16e eeuw ontdekt door Willem Barentsz op zijn derde expeditie om de Noordoostelijke doorvaart te vinden. Dat is zoals bekend niet gelukt.
Een vrije doorvaart in de Noordelijke ijszee en de lucratieve exploitatie van natuurlijke hulpbronnen in het Noordpoolgebied staan in de 21e eeuw opnieuw op de agenda van de belangrijkste geopolitieke spelers.
Nu Denemarken met hulp van andere Europese landen zijn oude kolonie Groenland volop steun biedt gaat Noorwegen ook de banden met Svalbard wat strakker aanhalen, constateren journalisten van de New York Times die er onlangs op bezoek waren. complete artikel
Gelijke toegang
De Russen maken met verwijzing naar een verdrag uit 1920 aanspraak op de eilanden met een formulering die lijkt op de manier waarop ze Oekraïne claimden. Dat verdrag verbood alle oorlogszuchtige activiteiten en garandeerde alle ondertekenaars gelijke toegang tot jagen, vissen, mijnbouw en landbezit – een zeldzame regeling waar ook ter wereld.
Rusland meent dat Svalbard steeds meer betrokken wordt bij de militaire en politieke planning van Noorwegen, met deelname van de VS en de NAVO. Ook de nieuwe regels voor grondaankoop, waarin Noorwegen een voorbehoud heeft vastgelegd ter bescherming van de nationale, lees Noorse, veiligheid, worden betwist.
Kortom: het risico op een geopolitiek conflict wordt ook hier steeds groter.