Mag ik jullie voorstellen: dit is Gunde Johansson, mijn laatste muzikale ontdekking. Ik moet me er nog even stevig in verdiepen, want erg veel is er op het internet niet te vinden over deze Zweedse troubadour. Dat intigreert omdat ik zondag in Filipstad stuitte op zijn standbeeld. Mijn idee bij een standbeeld: dan was je van betekenis.
Het eerbetoon is trouwens gemaakt door de van oorsprong Nederlandse kunstenares Henny Kortenhoeven. Binnenkort hoop ik vanaf deze plek meer informatie en wellicht zelfs muziek van Johansson te kunnen aanbieden. Dat gaat niet meevallen.
Zo ben ik er nog niet over uit of de muziek van Broder Joachim van zijn hand is (de tekst is van Dan Andersson) of dat het hier om een Zweedse traditional gaat. Feit is dat ook jongere generaties dat nummer op hun setlist hebben staan. Zoals Sofia Karlsson.
Paddestoelen
Ondertussen geniet ik van de nazomer in Zweden en maak ik lange boswandelingen, fascineert de stilte, slechts onderbroken door het klapwieken van een incidenteel overvliegende kraanvogel en fotografeer ik vooral paddestoelen. Heel veel paddestoelen. Omdat ze er zijn. UPDATE:
Vandaag viel een aantal zaken op hun plek. De foto van de vrouw met die aparte bril die ik gisteren overal zag hangen, blijkt Maria Lang (1914-1991) te zijn. Ze was de eerste schrijfster in Scandinavië die succes oogste met detective-verhalen.
Ik begreep ook de foto niet met het in onbegrijpelijk Zweeds opgestelde onderschrift waarmee de lokale VVV de toeristische troeven van Nora – een stadje in midden Zweden – onder de aandacht probeert te brengen.
Het blijkt een scene uit één van de zes delen van de Maria Lang Mysteries (Inte Flera Mord) die onlangs op de Belgische zender Canvas te zien is geweest. Veel van de bloedstollende verhalen van Maria Lang spelen zich af in het fictieve stadje Skoga. Iedereen weet dat haar eigen woonplaats Nora model stond voor deze Zweedse moordplaats.
De stadswandeling langs alle crime-scenes in Langs’ verhalen, heb ik even aan mij voorbij laten gaan.
Mijn voorkeur ging vandaag onder andere uit naar een kortstondig verblijf aan de vreedzame oevers van Norasjön.
Om de historische lijnen in deze recente blogserie nog maar even door te trekken: Het is maar de vraag of er zondag in Tallin veel aandacht zal zijn voor het feit dat het die dag precies 30 jaar terug is dat de Russische troepen Estland verlieten. De vreugde was immens, maar werd amper drie weken later volkomen overschaduwd door de scheepsramp met de Estonia.
Wat de MH17 is voor Nederland, is de dramatisch verlopen overtocht met deze veerboot van Tallin naar Stockholm voor de Esten.
Net buiten het oude stadscentrum staat het monument ter nagedachtenis aan de 852 slachtoffers.
Ik kon niet anders dan er aan terugdenken omdat ik vannacht dezelfde oversteek maakte en ook deze zeevaart – net als destijds met de Estonia – begon met een stevige vertraging. Gelukkig houden daar de gelijkenissen op.
Zware zeegang
Hoewel de precieze oorzaak van de scheepsramp van 30 jaar geleden nooit helemaal is opgehelderd, staat vast dat bij een zware zeegang destijds water is binnengedrongen op het autodek.
Toen ik vanmorgen vroeg het gordijn in mijn hut openschoof, had ik zicht op blauwe lucht met daaronder een rustige Baltische zee. En dacht ik even terug
aan Ann Waldemarsdotter.
Het blijft geen feest natuurlijk. Een gevreesde depressie is vanuit Finland de Baltische zee overgestoken en maakt er aan ‘de overkant’ een kletsnatte boel van. De camera richt zich dus even naar boven, naar vaak dramatische luchten. Let wel: de bovenstaande foto is NIET bewerkt. Zo spookachtig zag de hemel boven Tallin er gisteravond écht uit. De telelens was net niet krachtig genoeg om uitsluitsel te krijgen of de mand onder de ballon bemenst was met dare-devils of niet.
Eén van de oudste gemeenschappen van Riga wordt gevormd door etnische Russen die zich hier aan het eind van de 17de eeuw vestigden vanwege de godsdienst-vervolgingen in eigen land. Ze wonen veelal in de wijk ‘Maskavas forštate’.
Middenin de wijk staat ineens nogal plompverloren een soort replica van de uit Moskou bekende Stalinistische wolkenkrabbers.
Op een steenworp afstand daar vandaan ligt de stadsmarkt die is ondergebracht in vijf 20 meter hoge Zeppelin-hangars die tijdens de Eerste Wereldoorlog door de Duitsers in Vainode, het zuidwesten van Letland, werden gebouwd.
Ze werden in de jaren twintig van de vorige eeuw naar Riga gebracht om dienst te gaan doen als overdekte marktplaats. Met meer dan 3000 verkopers is het mogelijk de grootste markt van Europa. Iedere Zeppelin-hal heeft z’n eigen specialiteit. Deze impressie komt zoals je ziet uit de vlees-hangar.
Ik ben groot geworden in een tijd dat de wereld nog overzichtelijk was. Je had aan de ene kant de Verenigde Staten van Amerika – wat je kende van radio en televisie – en aan de andere kant die duistere, onmetelijk grote Sovjet Unie.
Precies 25 jaar na historische gebeurtenissen fiets ik daar nu rond. Op 23 augustus 1989 namen twee miljoen mensen elkaar bij de hand om een 600-kilometer lange menselijke ketting van Tallin (Estland), via Riga (Letland) naar Vilnius (Litouwen) te vormen.
Toen er in 1989 democratische veranderingen in Polen, Hongarije en Tsjecho-Slowakije werden doorgevoerd, gingen de Baltische staten nog volledig gebukt onder het Russische regime.
De moderniteit
Hoe anders is het nu. Op het platteland zie je nog de sporen van hoe het er tot het eind van de jaren 80 van de vorige eeuw heeft uitgezien.
In de hoofdsteden van de Baltische republieken zie je de hunkering naar de moderniteit snel terrein winnen, zoals hier in Riga.